• نشریه‌ی خبری-تحلیلی بلوطستان

    مدیرمسئول و صاحب امتیاز: محمد بساطی

    09169568480  📞

    baloutestan@yahoo.com ✉️

  • درباره‌ی اقوام زاگرسی لر، لک و کرد


    تاریخ نانوشته‌ی لرستان را در
    پرونده‌های بلوطستان بخوانید.
  • خانه / اخبار میانی / طرحی برای همه ادوار

    استانی شدن انتخابات مجلس از منظر موافقان و مخالفان

    طرحی برای همه ادوار

    Image processed by CodeCarvings Piczard ### FREE Community Edition ### on 2014-06-22 22:35:39Z | http://piczard.com | http://codecarvings.comsh2bJ

     

     

     استانی شدن انتخابات مجلس از مباحثی است که چند وقتی است افکار عمومی را تحت شعاع خود قرار داده است.گرچه هنوز پیرامون تصویب نهایی طرح در مجلس و تایید و یا مخالفت شورای نگهبان با آن قضاوت بسیار زود است اما تبین این موضوع که استانی شدن انتخابات مجلس چه مزایا و معا یبی دارد از جمله نکاتی است که باید مورد کنکاش فعالان سیاسی و نخبگان و گروههای سیاسی و همچنین عموم مردم قرار گیرد.

    بر اساس طرح استانی شدن انتخابات تعدا آرا در شهرستانها برای انتخاب شدن دارای سقف مشخص خواهد بود و شخص کاندیدا ابتدا باید تعداد آرایش در شهر خودش از میزان سقف که در این طرح 20بین 15تا 20درصد تعیین شده ، بیشتر باشد، پس از آنکه توانست سقف را پر کند، آرای وی در استان مورد شمارش قرار می گیرد و در نهایت کسی که بیشترین رای را در سطح استان داشته باشد وارد مجلس می شود .

    در طرح استانی شدن انتخابات هر یک از استان‌ها به‌عنوان یک حوزه انتخابی اصلی و حوزه‌های انتخابیه فعلی به‌عنوان حوزه فرعی در نظر گرفته می‌شوند. هر داوطلب نمایندگی، صرفا در یک حوزه انتخابی فرعی می‌تواند ثبت‌نام کند و کسی پیروز انتخابات است که علاوه بر کسب برتری و اکثریت آراء در حوزه اصلی حداقل  ۱۵ درصد حوزه فرعی یعنی شهرستان یا حوزه انتخابیه را داشته باشد.

    برخی معتقدند استانی شدن انتخابات فوایدش بیشتر از معایب آن است  زیرا استانی شدن انتخابات  زمینه رابرای کار تشکیلاتی و حزبی و جریانی فراهم می کند و تقریبا طایفه گرایی در انتخابات استان هایی با گرایشان قومی و قبیله ای و طایفه ای کم رنگ می شود.

    این دسته ارتقای سطح سواد، شهرت و سوابق  اجرایی نمایندگان را از فواید این طرح دانسته و اعتقاد دارند وظیفه نمایندگان قانونگذاری است بنابراین با استانی شدن انتخابات نماینده بیشتر وقت خود را صرف قانون گذاری و نظارت راهبردی کرده و بر روی مسائل کلان تمرکز می‌کند و از مطالبات خرد مردم حوزه انتخابیه اش دیگر خبری نیست.

     اصل 48 قانون اساسی تاکید بر توسعه متوازن استانها دارد، اما متاسفانه بنا به دلایلی  طبعا این گونه نیست و یکی از دلایل آن این است که نماینده ها ملی نبوده  نماینده ها و فکر شان معطوف به یک منطقه خاص بوده و فرصت اینکه بخواهند ملی فکر کنند وجود ندارد حتی امکان این هم وجود ندارد که ملی فکر کنند چون مردم حوزه انتخابیه چیز دیگری از آنها مطالبه می کنند.

    تقویت نگاه ملی و همچنین فعالیتهای احزاب سیاسی به جای طوایف و قومیت ها یکیدیگر از نتایج مثبت این طرح است زیرا در این طرح، همه شهرستانها نماینده خواهند داشت و حوزه های انتخابیه به هم نخواهد خورد . اگر به طور مثال در استان لرستان که 9 نماینده دارد باز هم همان نه نماینده را خواهد داشت، و هر نماینده از شهرستان خودش شرکت خواهد کرد، اما کسی انتخاب خواهد شد که سواد و تخصص بالاتری داشته باشد.

    در صورت استانی شدن نمایندگان می‌توانند در مسائل کلان ملی مشارکت کنند و این باعث می‌شود مقداری دغدغه‌های منطقه‌ای کم شود و نمایندگان در مجمع به صورت قوی‌تر مسائل را حل کنند و در کنار آن به مسائل محلی بپردازند و آن‌ها را پی‌گیری کنند.

    وظیفه  نماینده قانون گذاری برای عموم کشور است و در اصل 84 قانون اساسی صراحتآ قید شده است که هر نماینده در برابر تمام ملت مسئول است که با استانی شدن انتخابات این مهم تا حدود زیادی محقق خواهد شد .

    در عین حال معایب استانی شدن انتخابات نیز از جمله موضوعاتی است که نباید از آن غافل شد و از این رو دسته ای دیگر معتقدند استانی شدن باعث محدود شدن بستر برای ورود چهره های جدید به عرصه انتخابات شده و سو استفاده اصحاب ثروت و قدرت از کاندیداها به شکل گسترده ایی با توجه به گسترده بودن حوزه های انتخابیه فرعی لرستان افزایش یافته و نماینده وامدار افراد و جریان های ذی نفوذ در شهرها برای کسب آرا شده و عدم دسترسی مردم به نمایندگان از دیگر معایب این طرح خواهد بود.

    مخالفین برای مخالفت خود دلایلی دارند ، تشدید مسائل قومیتی و طایفه ایی از مهمترین پیامدهای منفی استانی شدن انتخابات در لرستان است زیرا حوزه های انتخابیه لرستان در صورت تصویب این طرح به 9حوزه فرعی تقسیم می شوند و با توجه به اینکه بافت استان ما یک بافت قومی و قبیله ایی است یک طایفه و یا ائتلاف یک یا دو طایفه باعث راهیابی دو یا سه کاندید هم طایفه از دو سه حوزه انتخابیه به مجلس شده و عملا ائتلاف سبب می شود که در یک یا دو شهر افراد یک یا دو طایفه به کاندیدای خود رای داده و سبب پایین آمدن مشارکت مردمی و افزایش تعارضات قومی می شود و فضا برای نخبگان کاملا ناهموار خواهد شد.

    افزایش هزینه های تبلیغاتی نیز باعث می شود که کاندیدای انتخابات دست به دامن یک گروه سیاسی و یا افراد ذی نفوذ و رانت شده و پس از راهیابی احتمالی به مجلس آنچه برایش اهمیت دارد تعهدش نسبت به آن گروه و یا افرادی است که در حوزه های فرعی برایش آرا جمع آوری کرده و لذا پاسخگوی مطالبات عمومی مردم نخواهد بود.

    ساختارفعلی به گونه ای است که قوه مجریه به تنهایی نمی تواند جوابگوی مردم باشد و از این رو نمایندگان مجلس پل ارتباطی مناسبی برای مردم و مسئولان هستند که می توانند در رفع مشکلات حوزه های انتخابیه خود نقش مهمی را ایفا کنند.  با طرح استانی شدن انتخابات این پل شکسته می شود و مردم دیگر به نماینده و مسئولان دسترسی ندارد.

    باتصویت طرح پیشنهادی نمایندگان در خصوص استانی شدن انتخابات، حلقه ارتباط حاکمیت با مردم منطقه محروم و شهرها، قطع خواهد شد و این فرصت از نظام برای حل مشکلات مردم گرفته می‌شود ضمن اینکه مخالفین معتقدند  با استانی شدن انتخابات مجلس، هزینه‌های انتخابات چند برابر شده و افرادی رای می‌آورند که به لابی‌های قدرت و ثروت متصل باشند.

    این طرح البته از منظر حقوقی و قانونی نیز دارای ایراداتی است  و برخی اعتقاد دارند مغایر با بند ۱۵ اصل سوم قانون اساسی است که بر توسعه و تحکیم برداری اسلامی و تعامل عمومی دلالت دارد.

    از آن جا که ایران  از اقوام و مذاهب مختلف تشکیل شده است در شرایط کنونی هر یک از اقوام و مذاهب  دارای نماینده هستند اما بر اساس طرح استانی شدن انتخابات ،  اقلیت ها نمی توانند نمایندگان خود را داشته باشند و در استان هایی نظیر آذربایجان، کرمانشاه، گلستان، سیستان و بلوچستان، کردستان و سایر استان ها از لحاظ قومیت ها و هم از لحاظ محلی دچار مشکل می شوند.

    علاوه بر این ،  طرح پیشنهادی با بند ۹ اصل سوم قانون اساسی که بر رفع تبعیضات ناروا و ایجاد امکانات عادلانه برای همه جامعه در تمام زمینه های مادی و معنوی دلالت دارد، مغایرت دارد.

    بعنوان مثال  اگر یک کاندیدا در یک شهرستان ۱۰ درصد رای بیاورد و فردی دیگر در همان شهرستان ۶۰ درصد رای بیاورد، این احتمال وجود دارد ، نامزدی که رای کمتری را در حوزه انتخابیه فرعی کسب کرده بتواند در سطح استان باتوجه به نظر مرکز استان رای بیشتری کسب کند و به مجلس راه یابد و فردی که رای بیشتری در شهرستانش به عنوان حوزه انتخابیه فرعی  می آورد اما پشتوانه ای در مرکز استان ندارد به مجلس ورود پیدا نکند و از این منظر طرح داری اشکال است .

    مخالفین همچنین اعتقاد دارند طرح استانی شدن مغایر با اصل ۷۵ قانون اساسی است. زیرا پیش از این در قالب طرح فعلی  یک کاندیدا تنها در حوزه انتخابیه  خود تبلیغ می کرد ولی بر اساس این طرح یک کاندیدا باید در شهرهای مختلف یک استان تبلیغ کند و پروسه انتخابات طولانی تر خواهد شد. یا اگر انتخابات به میان دوره ای کشیده شود و اگر رای یک حوزه باطل شود در یک حوزه نظیر دورود و ازنا یا پلدختر باید در کل استان لرستان صندوق رای گیری گذاشته شود تا یکی از نمایندگان انتخاب شود.

    طرح پیشنهادی همچنین  با بند ۸ اصل سوم قانون اساسی که بر مشارکت عامه مردم در تعیین سرنوشت سیاسی، اجتماعی و فرهنگی خویش دلالت دارد، مغایر است و با وجود اینکه در حال حاضر مشارکت مردم در انتخابات های مجلس دارای میانگین و معدل 60درصدی است در این طرح  بواسطه اینکه شناخت مردم از کاندیداهای استان کمتر می شود  و می بینند نامزدهای آن ها که در شهرستان رای بالایی می آورند ولی در استان انتخاب نمی می شوند  زمینه برای فاصله گرفتن مردم در مشارکت های انتخاباتی فراهم خواهد شد.

    طرح استانی شدن انتخابات هنوز یک طرح خام است و علی‌رغم اینکه 16سال از پیشنهاد اولیه آن  در مجلس ششم می‌گذرد، اما همچنان ایرادات و ابهامات جدی بر این طرح وارد است که هنوز رفع نشده است.

     این طرح بیشتر اصلاح قانون انتخابات است تا یک طرح جدید، اما در مجموع باید گفت که با توجه به اینکه زیرساخت‌های کشور در بحث اختیاراتی که برای رسیدگی به امور محلی و منطقه‌ای نیاز دارد، به‌طور جدی، شفاف و روشن تعریف نشده است و لذا این طرح اگر روی آن کار شود یک طرح خوب است اما باید توجه داشت که طرح استانی شدن انتخابات با اصول 6، 62 و سوم قانون اساسی مغایرت‌های جدی دارد..

    بحث یکپارچگی و تعادل‌بخشی بین احزاب از جمله موضوعاتی است که در این طرح دچار اختلال شده است، لذا تأکید مخالفین این طرح این است که باید زیرساخت‌هایی برای آن فراهم و سپس عملیاتی شود. نمایندگان مجلس شورای اسلامی در جلسه 19 دی ماه خود با کلیات طرح اصلاح قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی موافقت کردند و همچنین  دولت  نیز موافق  استانی شدن انتخابات مجلس است و  این طرح در حال حاضر برای بررسی بیشتر مواد به کمیسیون شوراها ارجاع شده ، اما به نظر می رسد، به سیاق ادوار گذشته  باز هم شاهد محقق شدن و تصویب نهایی آن نخواهیم بود،گرچه شاید احتمال بازگشت نظام پارلمانی و احیای نخست وزیری عزم ارکان تصمیم گیر را برای استانی شدن انتخابات و مقدمه چینی در راستای احیای پست نخست وزیری این طرح را در مسیری متفاوت تر از ادوار گذشته قرار داده باشد .

    عباس دارایی/ سردبیر پایگاه بلوطستان 

    این مطلب در شماره اخیر شهاب آسمانی منتشر شده است

     

    پاسخ بدهید

    ایمیلتان منتشر نمیشود

    رفتن به بالا