• نشریه‌ی خبری-تحلیلی بلوطستان

    مدیرمسئول و صاحب امتیاز: محمد بساطی

    09169568480  📞

    baloutestan@yahoo.com ✉️

  • درباره‌ی اقوام زاگرسی لر، لک و کرد


    تاریخ نانوشته‌ی لرستان را در
    پرونده‌های بلوطستان بخوانید.
  • خانه / اخبار میانی / سیل ، مدیریت یا پیشگیری ؟

    ایرج محمودپور

    سیل ، مدیریت یا پیشگیری ؟

     

    سیل یک جریان طبیعی است و به صورت طبیعی مدیریت می شود، سیل توسط انسان، قابل مدیریت نیست ولی قابل پیشگیری و پیش بینی است!بحران اجتماعی ناشی از سیل قابل مدیریت است.

    زندگی بشر وابسته به آب است  و آب نقش مهمی در محیط زیست دارد،همانطوریکه  شهرهای اولیه در کنار نهرها و رودخانه ها، احداث شده اند، اما متاسفانه با گسترش تکنولوژی و فناوری، بدون توجه به عناصز زیست محیطی ، چرخه طبیعی کره زمین دچار تغییرات جدی گردیده است که دو پدیده خشکسالی و سیل ناشی از این عوامل هستند و همچنان زنگ خطری برای زیست همه موجودات در آینده خواهد بود، می توان گفت که، عامل اصلی سیل ناگهانی در  شهرها ، عدم دخالت تخصص در مدیریت شهری است، اگر در نظام اداری و مراکز آموزشی و پژوهشی  به متخصصین بها داده شود، مقالات علمی پژوهشگران و دانشمندان، منبع اصلی مجریان پروژه های عمرانی محسوب گردد، مسائل جناحی، حزبی، سیاسی و …کنار گذاشته شود، خسارات ناشی از سیل  و خشکسالی، به پایین ترین حد خواهد رسید، نظام مهندسی شهرسازی اشکالات زیادی داره و به روز نیست!

    طرح های جامع و تفصیلی  شهرها و طرح های هادی روستایی دارای اشکالات فراوانی هستند! به سبب ساختار سنتی حاکم بر نظام مهندسی، ساماندهی رودخانه ها و مسیل ها  به روش علمی و تکنیکی و بر اساس علوم  جغرافیایی و هیدرولوژی صورت نمی گیرد! با وجودی که به علت فرسایش آب های جاری ناشی از بارش، اشکال متعدد ریخت شناسی بر روی سازندهای زمین  شناسی، تشکیل می شود و همچنین به سبب اینکه در طراحی شهری، یا مطالعات شهری و روستایی، شبکه هیدروگرافی ترسیم نمی شوند بنابراین نحوه تاثیر عملکرد فرآیندهای دینامیک درونی و بیرونی مشخص نمی گردد و در محاسبات دبی رودخانه ها، با مشکل مواجه می شویم، یعنی در طرح ساماندهی رودخانه ها،دبی هیدروگراف بر اساس وضعیت پرخطری بارش از نظر حجم-بیلان هیدرولوژیکی – سرعت-  شدت و بر مبنای ویژگیهای فیزیوگرافی از قبیل: نقطه تمرکز-تراکم–طول رودخانه-  مساحت حوضه آبریز-  محیط حوضه-  طول مسیلها-  شیب آبراهه-  ارتفاع متوسط حوضه-  ضریب فشردگی حوضه -شکل حوضه –تعداد مسیلها— تعداد زیر حوضه ها-خط رأس ارتفاعات و مرز تقسیم آب-شیب حوضه و تعیین محدوده سیل خیز و علاوه بر آن موقعیت سازه و دخالت نهرهای سنتی-طبیعی-مسیل متروک- مرداب- برکه- تالاب- دریاچه- کانالها-شبکه های آبیاری و زهکشی نیز در نظر گرفته نشده است!

    این عوامل و سایر عوامل از جمله: عدم پیش بینی دقیق میزان بارش در نقاط جغرافیایی مختلف بر اساس شرایط اقلیمی، توپوگرافی،هیدرولوژیکی و مورفولوژیکی،  به سبب تک وجهی  بودن هواشناسی و عدم بهره برداری از سایر علوم مرتبط، موجب بروز سوانح و حوادث  جبران ناپذیر ناشی از سیلاب می گردد.!

    حریم مشروط و حریم قانونی و سایر حریم های رودخانه توسط  مدیران شهری  رعایت نمی شود! کاربرهای مختلط و جاذب را در حریم رودخانه ها ایجاد می کنند و غافل از این هستند که جمعیت زیادی را جذب می کند و در مواقع بحرانی، حادثه آفرین می شود!

    آب مثل یک موجود زنده می فهمد و  راه را تشخیص می دهد و به مسیر طبیعی خود ادامه می دهد ،اما وقتی به سبب جریانات طبیعی و پدیده های انسان ساخت،طغیان می کند،ناله کنان می خروشد و فریاد می زند تا هشداری باشد برای عابران مسیر رودخانه،که جان خود را حفظ کنند و  همچنین برای مدیران،که تغییر روش بدهند! ولی ما انسانها درک نمی کنیم چکار باید کرد و چکاری بایستی انجام داد تا گرفتار سیل نشویم و سیل ویرانگر نشود! البته نظام شورایی حاکم بر مدیریت شهری (عزل و نصب یا انتخاب غیر منطقی)نیز یکی از عوامل اصلی اختلال در مدیریت تخصصی شهری و عدم بکارگیری متخصصین در پست شهردار است!

    ایرج محمودپور

    دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه تهران

    پاسخ بدهید

    ایمیلتان منتشر نمیشود

    رفتن به بالا